Fons Wijers over 'Ze zijn er nog'.

Fons Wijers over 'Ze zijn er nog'.

Dinsdag 25 juni 2024
  • Bibliotheek Venray,
  • Gouden Leeuwpad 3
  • 5801ME
  • Venray

Close encounter met de Neanderthaler

De Venlose schrijver Fons Wijers publiceerde in 2021 een intrigerende roman ‘Ze zijn er nog’, waarin de Neanderthalers centraal staan. Fons is een bekende van het Literair Café Venray vanwege zijn deelnames aan de schrijfwedstrijd de Raadselige Roos. Tot viermaal toe wist hij een prijs in de wacht te slepen. Mede deze deelnames waren een stimulans om zijn pen in beweging te houden. Er is geen geschiedenis die vaker herschreven, aangepast en gecorrigeerd moet worden dan de geschiedenis van de Neanderthaler. Dit komt met name door nieuwverworven inzichten, nieuwe archeologische vondsten en onderzoeksmethoden en -middelen, zoals CT-scans en DNA-onderzoek, maar ook doordat wetenschappers in het verleden de Neanderthaler nogal makkelijk als een minder ontwikkeld en primitiever species dan ons, de Homo Sapiens, gekarakteriseerd en beschreven hebben. Maar zoals steeds weer blijkt, ten onrechte. Wij, moderne mensen, hebben ongeveer drie procent van het DNA van de Neanderthaler, die verdwenen is na zo’n vijfduizend jaar met en naast de Homo Sapiens samengeleefd te hebben. De vraag is: wanneer, waarom en na het lezen van ‘Ze zijn er nog’, de debuutroman van Fons Wijers, wellicht ook: waarheen? Eerst enkele nieuwe inzichten en feiten: De Neanderthalers waren geen primitieve ‘grunters’. Hun taal leek waarschijnlijk op die van ons. De eerste kunst in Europa werd gemaakt door Neanderthalers, niet door de Homo Sapiens, zoals inscripties in grotten, decoratieve schelpen en klauwen van roofvogels. Ook begroeven zij hun overleden stamgenoten met rituelen en bloemenkransen. Ze geloofden dus misschien in ‘iets’ naast of na de dood. Ook maakten zij muziek, want er zijn fluiten gevonden, gemaakt van dierenbotten. Lange tijd ging men er (wellicht gemakshalve?) vanuit, dat de Homo Sapiens, die 45.000 jaar geleden vanuit Afrika Europa binnentrok, de Neanderthalers, die daar toen al 300.000 jaren leefden, van alles bijbracht en leerde. Het ging misschien juist andersom, de Homo Sapiens ging bij de Neanderthalers in de leer. Fons Wijers was altijd al gefascineerd door de Neanderthalers. Met name het gegeven dat er ooit twee mensensoorten naast en met elkaar leefden, ook in intieme relaties, in wat we nu Europa noemen. Hoe zou het zijn, wanneer wij nu (weer) oog in oog zouden komen te staan met een Neanderthaler? “Deze fantasie, dit gedachte-experiment, liet mij niet los,” zegt Fons. “Daar moest ik wat mee. Langzamerhand groeide mijn voornemen om door middel van een roman, fictie dus, de belangstelling te wekken voor dit stukje van onze gezamenlijke geschiedenis.” Fons stelt: “Geschiedenis, non-fictie, moet gebaseerd zijn op feiten. Daarom heb ik eerst grondig research verricht voordat ik begon aan een roman over een ‘close encounter van de hedendaagse mens met de Neanderthaler’ Ik bezocht prehistorische vindplaatsen in Europa. Ook musea, zoals het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, het Limburgs Museum en het Neanderthal Museum in Mettmann, iets buiten Düsseldorf. Ik leerde zelf vuursteen bewerken bij een expert op dit gebied in Drenthe, Ernest Mols. Verder nam ik deel aan de jaarlijkse Steentijddag in Leiden en bezocht ik alle locaties waar mijn verhaal zich afspeelt: Düsseldorf, Wenen, Boedapest en ook plaatsen in Roemenië, tot hoog in de Karpaten.” “De feiten die ik beschrijf moeten kloppen en wat ik beschrijf moet ik zélf gedaan en gezien hebben. Natuurlijk las ik talrijke boeken over de Neanderthalers, zoals die van Marcel Niekus ‘Neanderthalers in Noord-Nederland’. Hij is dé autoriteit op het gebied van Neanderthaleronderzoek en Niekus heeft delen van mijn manuscript gefactcheckt.” Fons is niet zomaar begonnen met het schrijven van een roman. Hij is eerst jaren doende geweest met het leren schrijven van proza. “Ik schreef in het blad van de HTS Tilburg: Info-Kick. Aanvankelijk non-fictie, zoals naar aanleiding van het rapport van de Club van Rome, ‘Grenzen aan de Groei’ (1972). Op een Remington-typemachine van mijn oma schreef ik als kind mijn eerste fictie. In 2000 begon ik met het schrijven van biografische verhalen, maar voelde dat fictie me beter lag. Vanaf 2005 nam ik geregeld deel aan de schrijfwedstrijd van het Literair Café Venray, de Raadselige Roos. In 2008 won ik de eerste prijs met ‘‘Souvenir’, een verhaal over het beklimmen van een berg. Een mooie opsteker. Daarna tweemaal een tweede prijs en in 2012 opnieuw een eerste prijs met het verhaal ‘Bonus’. Later zijn nog vier andere verhalen van mij in een bundel van de Raadselige Roos opgenomen.” ”Gestimuleerd door de Raadselige Roos schreef ik een lang verhaal, 300 pagina’s, getiteld ‘Wederkomst’, over iemand die als de reïncarnatie van Jezus tussen ons is. Ook nu loopt het niet goed met Hem af. Daarna het verhaal ‘Dikov’, 200 pagina’s. ‘Dikov’ staat voor ‘Dienst Implementatie Koran Verbod’. Als men, zoals Wilders voorstelde, de Koran wil verbieden, hoe ga je dat in de praktijk doen? Er zal een hele organisatie voor de handhaving opgetuigd moeten worden. Uiteindelijk zul je er dan niet aan kunnen ontkomen om eveneens, op dezelfde gronden, de Bijbel te verbieden. Ik schreef het veertien jaar geleden. Na de verkiezingswinst van de PVV bij de laatste verkiezingen ben ik dat nu aan het herschrijven.” “Na veel probeersels schreef ik ‘Ze zijn er nog’, waar ik bijna zeven jaar mee bezig ben geweest. Ik vond een uitgever die er iets in zag en het wilde publiceren. Het fascinerende aan dit verhaal? De spanning tussen fictie en non-fictie. Ik wilde met ‘Ze zijn er nog’ een mooi verhaal schrijven voor zowel degene die geïnteresseerd is in de oude steentijd, als voor iemand die van thrillers houdt. Het is geen whodunit, want als lezer weet je al snel wat de rechercheur gaat ontdekken. Kortom alles is waar, is de waarheid, zijn feiten, maar het is tegelijkertijd wel fictie.” De boodschap van Fons is helder: “Deelname aan een schrijfwedstrijd zoals de Raadselige Roos kan ik iedereen aanbevelen. Schrijf biografisch of schrijf je ultieme fantasie en leer van de verhalen van anderen. Bij mij was het vele jaren niks en keek ik met bewondering en afgunst naar degenen die een prijs mochten ontvangen. Toen ik eenmaal zelf in de prijzen viel was dat een grote stimulans om mijn schrijverschap verder te ontwikkelen. Ik ben de Raadselige Roos dus veel dank verschuldigd.” “Nog even terugkomend op mijn deelnames aan de Raadselige Roos. Met mijn uitgever ‘Gopher’ ben ik bezig met de voorbereiding van een bundel korte verhalen. Van de ca. 25 verhalen zijn er 8 eerder opgenomen geweest in een bundel van de Raadselige Roos. De presentatie van deze bundel zal in dit najaar plaatsvinden.

Aanmelden voor de lezing van Fons Wijers op 25 juni om 19.30 uur in de bibliotheek kunt u via www.biblionu.nl/agenda

Terug naar overzicht
© 2024 - Venray Bloeit
Created by